भारतीय हवामानात सध्या मोठ्या घडामोडी घडत आहेत. सक्रिय वेस्टर्न डिस्टर्बन्सचा प्रभाव ओसरल्यानंतर उत्तर आणि पश्चिम भारतात कोरडे हवामान पाहायला मिळत आहे. मात्र, स्कायमेट वेदरच्या ताज्या अहवालानुसार, आता पूर्व आणि मध्य भारताच्या दिशेने पावसाचे ढग सरकत आहेत. विशेषतः २३ आणि २४ फेब्रुवारी दरम्यान अनेक राज्यांमध्ये मेघगर्जनेसह पाऊस पडण्याची दाट शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
उत्तर आणि पश्चिम भारतात उन्हाचा कडाका वाढणार
दिल्ली-एनसीआरसह पंजाब, हरियाणा आणि राजस्थानमध्ये आता थंडीचा जोर पूर्णपणे ओसरला आहे. दिवसा कडक ऊन पडत असल्याने तापमानात लक्षणीय वाढ होत असून उन्हाळ्याची चाहूल लागली आहे. डोंगराळ भागात २२ फेब्रुवारीला एक कमकुवत वेस्टर्न डिस्टर्बन्स सक्रिय होईल, परंतु त्याचा परिणाम केवळ उंच शिखरांपुरताच मर्यादित राहील. मैदानी प्रदेशात मात्र उत्तर-पश्चिमी वाऱ्यांमुळे सकाळी थोडा गारवा असला, तरी दुपारी घामाच्या धारा सुटणार आहेत.
पूर्व आणि मध्य भारतात पावसाचा इशारा
मध्य प्रदेशातील सिधी आणि सिंगरौली सारख्या पूर्व भागात पावसाची शक्यता असतानाच, २२ फेब्रुवारीपासून छत्तीसगड आणि ओडिशामध्ये हवामान वेगाने बदलणार आहे. रायपूर आणि दुर्ग भागात २३-२४ फेब्रुवारीला जोरदार वारे आणि पावसाचा अंदाज असल्याने काढणीला आलेल्या पिकांचे नुकसान होऊ शकते. याशिवाय:
- झारखंड: रांची आणि जमशेदपूरमध्ये पावसाची दाट शक्यता.
- बिहार: गया आणि औरंगाबादमध्ये ढगाळ हवामानासह हलकी रिमझिम.
- कारण: बंगालच्या उपसागरातील बाष्पयुक्त वारे आणि कोरड्या वाऱ्यांच्या मिलाफामुळे ही स्थिती निर्माण होत आहे.
दक्षिण भारतात ‘रेन बेल्ट’ सक्रिय
दक्षिण भारताच्या हवामानातही मोठे बदल अपेक्षित असून तामिळनाडू आणि केरळमध्ये पुढील तीन दिवस पावसाचे वर्चस्व राहील. बेंगळुरू आणि दक्षिण कर्नाटकच्या भागात हलक्या सरी कोसळण्याची शक्यता असून तेलंगणातील हैदराबादमध्ये २३ फेब्रुवारीला पावसाची हजेरी लागेल. विशेषतः अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या दक्षिण भागात मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. या अनपेक्षित पावसामुळे दक्षिण भारतातील जनजीवनावर आणि बागायती शेतीवर काही प्रमाणात परिणाम होऊ शकतो.
हवामान बदलाचा शेतीवर होणारा परिणाम
हवामानातील या सततच्या चढ-उतारामुळे शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर पडली आहे. छत्तीसगड आणि ओडिशामध्ये गारपिटीची शक्यता असल्याने उघड्यावर पडलेला माल सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. राजस्थान आणि गुजरातमध्ये मात्र वाढत्या तापमानामुळे पिकांना आता थंडीचा धोका उरलेला नाही. शेतकऱ्यांनी पावसाचा अंदाज घेऊनच कीटकनाशकांची फवारणी किंवा पिकांची मळणी करण्याचे नियोजन करावे, जेणेकरून आर्थिक नुकसान टाळता येईल.
नागरिकांसाठी काही महत्त्वाच्या सूचना
हवामानातील या विचित्र बदलांमुळे आरोग्याच्या समस्या उद्भवण्याची शक्यता असते, त्यामुळे नागरिकांनी काळजी घेणे आवश्यक आहे. उत्तर भारतात दिवसा उष्णता आणि रात्री थंडी असे विषम वातावरण असल्याने आजारपण वाढू शकते. पावसाचा इशारा असलेल्या भागात विजा कडाडताना झाडाखाली उभे राहणे टाळावे. एकूणच फेब्रुवारीचा शेवटचा आठवडा देशाच्या विविध भागांत संमिश्र हवामानाचा अनुभव देणारा ठरणार आहे, त्यामुळे हवामान खात्याच्या अपडेट्सकडे लक्ष ठेवणे फायद्याचे ठरेल.
